Proof of Work Nedir? PoW Alternatifi Nedir?

Proof of Work Nedir? PoW Alternatifi Nedir?

Proof of Work Nedir? PoW Alternatifi Nedir?

PoW yani Proof of Work’ün Bitcoin sistemindeki yeri nedir? Proof of Work Nasıl Yapılır? Zorluk Değeri Nedir? PoW’un alternatifi PoS’un çalışma prensibi nasıldır.

Bitcoinile birlikte hayatımıza giren bir kelime olan PoW yani Proof of Work kelime anlamı olarak İş İspatı anlamına gelmektedir.

Tam anlamıysa istek sahiplerinin ne kadar hevesli olduklarını anlayabilmek için onlardan talep edilen fedakarlığı ispat etmelerine verilen isimdir.

Proof of Work’ün Tarihi

Bu kelime bitcoin’den önceye dayanmaktadır. Cynthia Dwork ve Moni Naor tarafından ortaya atılmış bir kavramdır.

Satoshi Nakamoto 2009’da bu kavramı Bitcoin‘in altyapısında kullanmıştır. Bu şekilde Proof of Work bilinen bir kavram haline gelmiştir.

Proof of Work Nasıl Çalışır?

Nakamoto bir merkezi olmayan bir yapı kurmayı hedeflediği için yapının kendini koruyacak bir kurala ihtiyacı vardı.

Bitcoin madenciliği mümkün olan en çok işlemi içeren bir blok oluşturmayı hedefler. Bu blok oluşturulurken bazı kurallara uygun olarak oluşturulması gerekir.

Bunun içinde ciddi bir hesaplama gücüne ihtiyaç duyulmaktadır. Bu iş için uygun bloğu bulan sistem, işlem ücreti olarak bitcoin ile ödüllendirilir.

Uygun bloğu bulmak için yapılan bu işleme Proof of Work denir.

[ads]

Yani Bitcoin’de isteyen herkes basitçe blok üretemez, en çok gücü olması, en fazla kullanıcısı olması tek başına birşey ifade etmez.

Bunun için işe olan bağlılığını ispat etmesi gerekir. Bu işin zorluk seviyesi (yani Blok bulma seviyesi) her bir blok üretildiğinde daha üst seviyeye çıkar. Böylece sistem tıkanmadan ve değerlenerek ilerler.

Şimdi böyle anlatınca insanın aklında bunu canlandırması oldukça zor oluyor. Şimdi de günlük bir örnekle anlatalım;

Örneğin dağıtmak istediğim bir param olsun. Bu parayı şehir merkezinin en işlek ve en olmadık semtinde dağıtmak için gider ve Heey ben para dağıtıyorum dersem, İri yarı birkaç arkadaş, beni orada yere serip bütün paramı alabilirler. Bu benim ve yaptığım iş için olumsuz bir hareket olur.

Onun yerine parayı hak ettiğini düşündüğüm ve daha sessiz insanların olduğu bir yerde bu parayı dağıtmaya çalışırsam, işte bu olması gereken en doğru hareket olacaktır. Böylece para en çok ihtiyacı olan insanlara düzgün şekilde dağıtılacaktır.

Şimdi bu örnekten yola çıkarak bunu Bitcoin’e göre uyarlayalım;

Bitcoin sisteminin çalışma mantığı deminki para dağıtma örneğinden farklı değil. Burada para yerine Blok dağıtılıyor. Her bir bloğu alana da işlem ücreti olarak belirli sayıda Bitcoin veriliyor.

Eğer blok en işlek yerde verilseydi, en fazla bilgisayarı olan farklı kimliklerde girerek sistemi manipule eder. Böylece en zengin olurdu.

Onun yerine Bitcoin her bir geçerli blok için onun hak edildiğini kanıtlayan bir karakter dizisi istiyor. Bu karakter dizisinin de belirli özelliklere sahip olması gerekiyor.

Bu karakter dizisinin oluşması için yüksek sayıda işlem gücü gerekiyor.

İş ispatı (Proof of Work) Nasıl Yapılır?

İş ispatı için çeşitli algoritmalar kullanılır. Bitcoin’de SHA-256 algoritması kullanılır.

SHA-256

Hesaplamanın zor olduğu ama ispatının da bir o kadar kolay olduğu iş ispatı SHA-256 hash algoritması sayesinde yapılır. Özetle SHA-256 algoritmasıyla birlikte elimizdeki karakter dizisinden şifreli bir başka dizi elde ederiz.

Bu dizinin en önemli noktaları; bu yeni oluşturulan dizinin başka hiçbir girdi ile üretilememesi gerekmektedir ve diziden geriye doğru hareketle şifrelenmemiş ilk karakter dizisine ulaşamamamız gerekir.

Bitcoinde bir önceki bloğun hash değeri bilgisi yardımıyla bir SHA-256 değeri oluşturulmaya çalışılır.

Buradaki zorluk elde edilecek değerin başındaki belli bir karakterin sıfırile başlaması ve elde edilen değerin belli bir sayıdan daha küçük olması gerekmektedir.

Bunu elde etmenin bir matematiksel formülü mümkün değildir. Bu yüzden işlemci gücü yardımıyla rastgele denemeler yapılarak uygun değer bulunur.

Zorluk Değeri (Mining Difficulty)

Bitcoin’deki zorluk değeri zekice tasarlanmış bir yapıdır. Nakamoto, bu sistemi tasarlarken çoğu şeyi düşünmüştür.

Peki bir çok kişi bir araya gelip çok daha hızlı madencilik yapamaz mı? İşte bunun önüne geçmek için ve değerin azalmaması için iki haftada bir hesaplanan bir Zorluk Değeri katsayısı vardır.

Yazı içinde bahsettiğim uygun SHA-256 değeri bulunurken belli bir değerden küçük olması gerekir. Bu değer düzenlenerek uygun bloğun bulunma ihtimali de azaltılabilir.

Böylece her bir bloğun aynı sürede elde edilmesi hedeflenir. Bu katsayı madenci sayısına göre orantılanmıştır. Eğer çok madenci varsa bu katsayı yükselir, madenci sayısı azsa bu katsayı da ona paralel olarak düşer.

Yani başlangıçta 2 Madenci çalışırken bulunan 1 Blok süresiyle, 2000 Madenci çalışırken bulunacak Blok süresi yaklaşık aynı olacaktır. Katsayı fazla madencinin bu işi hızlandırmasının önüne geçer.

Proof of Work’ün Alternatifi Nedir?

Zaman içinde bitcoin ağının genişlemesi işlenen verinin de büyümesine yol açtı (Şu an için 130GB’a yakın bir değer olmalı)

Bu işlem için harcanan elektriğin artması ve blok üretilme süresinin uzaması insanları farklı bir alternatifi düşünme yoluna itmiştir. Bunun sonucu olarak alternatif olarak Proof of Stake ortaya çıkmıştır.

Proof of Stake‘e göre coin’ler sistem başlarken üretilir ve herkesin yatırımına karşılık düşen coin miktarı belli aralıklarla hesap cüzdanlarına gönderilir. Bunu daha detaylı olarak başka bir yazımda anlatacağım.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir